Ahmet An

Ahmet An, 1950 yılında Lefkoşa’da doğdu. İstanbul Üniversitesi’nin Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nden 1975’de mezun olduktan sonra, Almanya’nın Leipzig kentinde çocuk doktoru ünvanını aldı. 1982’den beri Lefkoşa’da serbest hekim olarak çalışmaktadır.

1971’den beri İstanbul ve Lefkoşa’daki çeşitli gazete ve dergilerde Kıbrıs sorunuyla ilgili makale ve araştırmaları yayımlanmaktadır. Kıbrıs Türklerinin siyasal, kültürel ve tarihsel geçmişi üzerine araştırmalarını sürdüren Ahmet An’ın yazılarını topladığı ve yayımlanmış kitapları şunlardır:

1. Kıbrıs'ta Fırtınalı Yıllar (1942-1962) Galeri Kültür Yayını, Lefkoşa 1996, 175s.

Kıbrıs Türk liderliğinin, Kıbrıs Adası Türk Azınlığı Kurumu (KATAK) adı altında örgütlenmesi ve onun politikalarına karşı yürütülen emekçi halk muhalefetinin, sendika ve basın alanındaki mücadelesi kitabın ana konusunu oluşturmaktadır.

Kıbrıs'ın taksim edilmesi fikrine karşı çıkan demokrat Kıbrıslı Türklerin görüşlerinden örnekler, Rum-Türk çatışmasının yeraltı örgütü TMT eliyle nasıl tezgahlanıp, kışkırtıldığına ilişkin bilgiler, uzlaşma formülü olarak kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’ne sahip çıkan Cumhuriyet gazetesine yöneltilen saldırılar ve sahiplerinin

2. Kıbrıs'ta İsyanlar ve Anayasal Temsiliyet Mücadelesi (1571-1948) Mez-Koop Bankası Yayını, Lefkoşa 1996, 124s.

Sir George Hill’in “Kıbrıs Tarihi” adlı eserinden yararlanılarak hazırlanan bu çalışmaların ilkinde, Kıbrıs'taki Osmanlı yönetimi sırasında adadaki Rum ve Türk toplumlarının zor ekonomik koşullar ve artan vergi yükü karşısında, ayrı ayrı veya birlikte çıkardıkları 20'den fazla isyan hakkında bilgiler verilmektedir. İkinci bölümde ise, İngiliz yönetimi süresince adada yaşamakta olan Rum ve Türk toplumlarının temsiliyetindeki sorunlar ve adanın Yunanistan’a bağlanması (enosis) çabaları karşısındaki tepkiler dile getirilmektedir.

3. Kıbrıs Türk Liderliğinin Oluşması-Dinsel Toplumdan Ulusal Topluma Geçiş Süreci (1900-1942)

Galeri Kültür Yayını, Lefkoşa 1997, 286s.

Kitap, 1900-1942 yılları arasındaki dönemde, Kıbrıs Türk toplumunun Evkaf, Müftülük, Lise vb konulardaki mücadelesini zamanın basın kaynakları, Kavanin Meclisi Tutanakları ve İngiliz Sömürge Raporları’na dayanarak incelemektedir.

Yüzyılımızın başından başlayarak, Kıbrıslı müslümanlarda, bugünün şoven milliyetçi ideolojisinin nasıl geliştiği, belgeleriyle anlatılırken, bugünkü Rum-Türk siyasal ayrılığının kökenlerine de tarihsel olarak ışık tutulmaktadır.

4. Kıbrıslılık Bilincinin Geliştirilmesi, Galeri Kültür Yayını, Lefkoşa 1997, 151s.

“Kıbrıslılık Bilincinin Geliştirilmesi Üzerine Notlar” olarak hazırlanan bu çalışmada, Kıbrıslılık fikrinin tarihsel gelişimi hakkında bilgiler verilmekte, çeşitli Kıbrıslı Rum yazarlardan ve Kıbrıs Türk liderliğinden konu ile ilgili değerlendirmeler aktarılmaktadır.

Kıbrıs Cumhuriyeti'ne sahip çıkılırken, Elen ve Türk milliyetçilikleri yerine, Kıbrıslı kimliğin öne çıkarılması gerektiği, adadaki etnik-ulusal sorunun çözümlenmesini zorlaştırmakta olan tarafların milliyetçi hataları, 1974 sonrasındaki durumun bu açıdan değerlendirmesi ve konuyla ilgili teorik-pratik açılımlar, yazarın üzerinde durduğu hususlar arasındadır.

5. Kıbrıs’ta Türkçe Basılmış Kitaplar Listesi (1878-1997), KKTC Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı Yayınları No.41, Ankara 1997, 115s.

Ahmet An’ın bu bibliyografya çalışmasında da, 1878 yılından başlayarak 1997 yılı sonuna kadar Kıbrıslı Türkler tarafından, Kıbrıs’ta veya Kıbrıs dışında yayımlanmış olan kitapların bir dökümü verilmektedir. Kıbrıs konusunda araştırma yapacak olanlar için başvurulması kaçınılmaz olan bir çalışma olarak kabul edilmektedir.

6. Kıbrıs Türk Kültürü Üzerine Yazılar, Kıvılcım Yayınları No.5, Lefkoşa 1999, 263s.

Bu kitapta, daha önce çeşitli yayın organlarında yayımlanmış 30 yazı bir arada sunulmaktadır. İşte bazılarının başlıkları:

1. Tarihsel-etnolojik açıdan Kıbrıs kültürünün kökenleri

2. 1571 yılından sonra Kıbrıs’ın etnik ve kültürel yapısında görülen değişiklikler

3. Kıbrıs ve kültürel etkileşim

4. Kıbrıs’ta Türk Kütüphaneciliği

4. Evkaf Dairesi ve Arşivi

5. Kıbrıs Türk Milli Arşivi ve Araştırma Merkezi

6. Kıbrıs Türk Etnografya Müzesi

7. Kıbrıs’ta Türk hukuk kurumlarının geçmişine bir bakış

8. 40 yıl önceki düşün yaşamımızdan örnekler

9. Kıbrıs’ta tarih çalışmaları

10. Kıbrıslı Türklerde kimlik araştırmalarının geçmişi

11. Geleneksel Kıbrıs Türk aydınının çıkmazı

12. Kıbrıslının kimliği

13. Kıbrıslılar-arası kültürel temaslara kısa bir bakış

14. Kültürel sorunlarımızın çözüm yolu

ve çeşitli kitap eleştirileri ile ölen bazı kişiler hakkında yazılanlar

7. Kıbrıs sorununun perde arkası: Adadaki İngiliz üsleri ve Amerikan tesisleri, Gelenek Yayınları:31, İstanbul 2000, 92s.

Kıbrıs’taki İngiliz askeri üsleri ile Amerikan tesislerinin geçmişi ve günümüzdeki rolleri üzerine bilgiler verilen dört makalenin başlıkları şöyle düzenlenmiş:

8. Kıbrıs nereye gidiyor? , Everest Yayınları, İstanbul, Haziran 2002, 348s. (İkinci baskı Nisan 2003)

Kıbrıs sorununun farklı yönleri hakkında 27 araştırma yazısı. Bazı örnekler:

* 25 yıldır çözümlenemeyen bir bulmaca: Kıbrıslı Türklerin sayısı ne kadar?

9. Kıbrıs’ın yetiştirdiği değerler (1782-1899), Akçay Yayınları, Ankara, 2002, 502s.

1782 ve 1899 yılları arasında doğmuş olan 160’dan fazla önemli Kıbrıslı Türkün yaşamöyküleri, Osmanlı ve İngiliz Yönetimi sırasında Kıbrıslı Türklerin edebiyat, eğitim kurumları, ticaret ve günlük yaşamı konularında bilgiler

10. Kıbrıs: Dün ve Bugün, Derleyen: Masis Kürkçügil, Yazarlar: Ahmet An, Angelos Kalodukas, Mehmet Uğur, Mihalis Mihailidis, Niyazi Kızılyürek, Stavros Tombazos, İthaki Yayınları, İstanbul, 2003, 371 sayfa

3. Kıbrıs Sorunu: II. Dünya Savaşı’ndan Annan Planı’na (Angelos Kalodukas)

4. Avrupa Birliği ve Kıbrıs: Anlaşmazlık Çözümü ve Uluslararası Kamu Yararı (Mehmet Uğur)

5. KKK/AKEL Belgelerinde Kendi Kaderini Tayin Hakkı ve Kıbrıs Türk Toplumuna ilişkin Kronolojik Değinmeler (Derleyen: Ahmet An)

7. Kıbrıs Türk İşçi Sınıfı ve Kıbrıs İşçi Hareketi 1920-1963 (Mihalis Mihailidis, Çeviren: Ahmet An))

11. Küçük Adada Büyük Oyunlar: Kıbrıs’ta Ayrılıkçılık, Federal Çözüm ve AB Üyeliği, NK Yayınları:14, İstanbul, Mart 2004, 167 sayfa

Kitapta dört bölüm halinde düzenlenmiş 29 yazı var: İlk bölümde, “Kıbrıs Türk Liderliği ve Ayrılıkçılık” konusunda 7 makale yer alıyor. Bundan sonra gelen 2. bölümdeki 6 makale, “Kıbrıs Sorunu ve Federal Çözüm”ün gerekliliği üzerine kaleme alınmış. “Kıbrıs’ın Avrupa Birliği’ne katılması” başlıklı 3. bölümde de 6 makale var. 4. ve son bölümde, “Toplumlararası Görüşmeler ve Son Gelişmeler”e değinen 9 yazı var. Kitap, “Kıbrıs Nereye Gidecek?” başlıklı yazı ile son buluyor.

12. Derin Devlet: Türkiye-Yunanistan-Kıbrıs (Ortak kitap: Makarios Druşiotis, Ahmet An, Desmond Fernandes, İskender Özden), Alfadi Yayınları, Lefkoşa, Aralık 2004, 222s. (Rumca yayımlanmış olan bu kitap içindeki yazıları: Kıbrıs’ın “Türkiye’nin Milli Davası” Haline getirilişi , TMT’nin Kıbrıs Sorunundaki Yeri)

13. Kıbrıs’ın Yetiştirdiği Değerler-Cilt:2 (1900-1920), Şadi Kültür ve Sanat Yayınları, Lefkoşa 2005, 511s.

Bu başlığı taşıyan ikinci cilt, dört bölüm halinde düzenlenmiştir. İlk bölümde, 1900 ile 1920 yılları arasında doğmuş olan 154 Kıbrıslı Türkün yaşam öyküsü verilmekte. İkinci bölümde, Türkiye’de adını duyurmuş olan Kıbrıslı Türkler, Türkiye’de kurulan Kıbrıs Türk Cemiyetleri ve Kıbrıs Türk Okullarından Yetişenler Cemiyeti’nin kuruluşu hakkında bilgiler var. Üçüncü bölümde, 1900 ile 1920 arasında Kıbrıs’ta doğmuş ve Türkiye’de isim yapmış bazı Kıbrıslı Türklerin (47 kişi) yaşam öyküsü yer almaktadır. Ayrıca Türkiye’deki Kıbrıslıların bir listesi ve İstiklal Savaşına katılıp madalya alan Kıbrıslılar, ABD’ye giden Kıbrıslı Türkler gibi konularda bilgiler var. Dördüncü bölümde ise, Birinci Ciltte yer alan kişilere eklenecek olan 25 yaşam öyküsü ve birinci ciltte yapılması gereken bazı düzeltme ve eklemeler verilmektedir.

14. Kıbrıslı Türklerde Sınıf Sendikacılığından Etnik Sendikacılığa Geçiş ve İşçi Muhalefeti (1944-1960), Birleşik Kıbrıs Gazetesi Yayınları No.1, Aralık 2005, 301s.

Bu çalışmada 1944 ile 1960 yılları arasında, Kıbrıs Türk liderliği ile Kıbrıs Türk işçi hareketi arasında süren kavgayı ve sınıf sendikacılığından etnik sendikacılığa geçiş sürecini belgesel bir şekilde, eski Kıbrıs Türk gazetelerinden alıntılarla aktarılmaktadır.

15. Tıp Alanındaki İlk Kıbrıslı Türkler, Kıbrıs Türk Tabibleri Birliği Yayını, Ağustos 2006, 57s.

Kıbrıs’ta Osmanlı ve İngiliz sömürge dönemini kapsayan çalışmada, Kıbrıs’ta ilk Türk kadın doktorlar, 1878-1960 arası dönemde Kıbrıs’ta kayıt yaptırıp, hekimlik yapan 79 Türkün listesi ve bazılarının yaşam öyküleri, ilk Kıbrıslı Türk diş hekimleri, ilk eczacılar, ilk kadın eczacılar, diğer önemli bazı sağlık çalışanları, Kıbrıs’ta ilk Türkçe tıbbi yayınların listesi ve eski Türk basınından bazı tıp haberleri gibi başlıklar yer almaktadır.

16. Kıbrıslı Türklerin Siyasal Tarihi (1930-1960): Basının Aynasında Kıbrıslı Türklerin Unutturulan Siyasal Geçmişi ve Liderlik Kavgaları, Lefkoşa 2006, 710s.

Geniş bir basın taraması sonucunda, 1930 ile 1960 yılları arasında yayımlanmış olan Kıbrıs Türk gazetelerinde çıkmış binlerce haber ve köşe yazısından yararlanılarak, Dr.Fazıl Küçük’ün hangi fikri mirası devraldığı ve bunu nasıl geliştirip, tekeline aldığı, ona karşı yürütülen muhalefetin hangi görüşleri savunduğu kronolojik sıra ile verilmektedir. Birçok haber ve makalenin ışığında, Kıbrıslı Türklerin siyasal tarihi belgeleriyle izlenmekte, çeşitli görüşlerdeki fikir adamlarının hangi politikaları savundukları ve siyasal olayların gelişiminin nasıl yorumlandığı araştırmacıların bilgisine sunulmaktadır.

17. Kıbrıs Türk Toplumunun Geri Kalmışlığı (1896-1962), Şadi Kültür ve Sanat Yayınları, Lefkoşa 2006, 254 s.

Bu kitapta, Kıbrıs Türk toplumunun ekonomik geri kalmışlığının nedenleri üzerine kafa yormuş, fikir üretmiş olan çeşitli fikir adamları ve gazete makale yazarları tarafından yazılmış makaleler toplanmış olup, kaynak olarak, 1892 ile 1962 yılları arasında yayımlanmış Kıbrıs Türk gazeteleri kullanılmıştır.

18. İlk Kıbrıs Türk Futbol Takımları ve Çetinkaya’nın Tarihi (1902-1963), Ateş Matbaacılık, Lefkoşa, Mayıs 2007, 91 s.

Büyük boy ve çift sütun olarak basılmış olan kitapta, Kıbrıs’ta İngiliz yönetiminin başlamasından sonra ilk defa 1902 yılında İngiliz Okulu’nda oynanmaya başlayan futbolun, Kıbrıs’taki Türk ve Rum toplumları arasında oluşturulan spor ve futbol kulüpleri aracılığıyla nasıl geliştiği, kronolojik olarak belgesel bir biçimde anlatılmaktadır. Futbolun, Kıbrıslı Türkler arasında da 1902’de İdadi okulunda oluşturulan ilk öğrenci takımları ile başlaması, diğer okullarla yapılan karşılaşmalar, 1907’de kurulan Lefkoşa Osmanlı Futbol Cemiyeti, onu izleyen Lefkoşa Türk Futbol Ocağı, Lefkoşa Türk Kulübü, Lefkoşa Türk Futbol Cemiyeti, Türk İdman Birliği ve 1930’da kurulan Lefkoşa Türk Spor Kulübü (LTSK)’nün 1934’deki Kıbrıs Futbol Federasyonu (KOP)’nun kurucuları arasında yer alması, 1943’de kurulan Çetinkaya’nın 1949’da LTSK ile birleştikten sonra, Kıbrıs futbolunda kazandığı başarılar ve Rum, Ermeni ve Türk futbolculardan oluşan Kıbrıs karmasının futbol karşılaşmaları, gerek zamanın önemli spor adamlarının anıları, gerekse eski basın haberlerine dayanılarak, resimler eşliğinde aktarılmakta ve Çetinkaya takımının oynadığı bütün maçların sonuçları 1963 yılı sonuna kadar verilmektedir. Kitapta ayrıca, Çetinkaya’nın bugünkü kulüp binasının yapımını gerçekleştiren Çetin Türk Spor Ltd adlı şirketin ve Çetinkaya kulübünün karar defterinden önemli bilgiler de ilk defa kamuoyuna aktarılmaktadır.